Pulmonary nodule - Benign versus MalignantNốt phổi – Phân biệt lành tính và ác tính
Differentiation with CT and PET-CTPhân biệt bằng CT và PET/CT
Department of Radiology, Stanford University Medical Center, Stanford, California and the Department of Radiology, Rijnland Hospital, Leiderdorp, the NetherlandsKhoa Chẩn đoán hình ảnh, Trung tâm Y khoa Đại học Stanford, California và Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Rijnland, Leiderdorp, Hà Lan
Ngày đăng / cập nhật: 2007-05-20
Bản gốc trên radiologyassistant.nl ↗ · tải về lúc 2026-11-19 20:19 · bản dịch máy có chuẩn hóa thuật ngữ chẩn đoán hình ảnh
A solitary pulmonary nodule is defined as a discrete, well-marginated, rounded opacity less than or equal to 3 cm in diameter that is completely surrounded by lung parenchyma, does not touch the hilum or mediastinum, and is not associated with adenopathy, atelectasis, or pleural effusion.
Lesions larger than 3 cm are considered masses and are treated as malignancies until proven otherwise.Nốt phổi đơn độc là một đám mờ tròn, khu trú, bờ rõ, đường kính ≤ 3 cm, được nhu mô phổi bao quanh hoàn toàn, không tiếp giáp rốn phổi hoặc trung thất và không kèm hạch to, xẹp phổi hay tràn dịch màng phổi.
Tổn thương lớn hơn 3 cm được gọi là khối. Bài gốc xếp các khối này vào nhóm nghi ác tính cho đến khi có bằng chứng khác.
The differential diagnosis of a solitary pulmonary nodule is broad and management depends on whether the lesion is benign or malignant.
In this overview we will discuss some of the new features that can help to differentiate between benign and malignant nodules based upon CT and PET-CT findings.Chẩn đoán phân biệt nốt phổi đơn độc rất rộng. Cách xử trí phụ thuộc vào khả năng lành tính hay ác tính. Bài tổng quan trình bày một số dấu hiệu trên CT và PET/CT giúp phân biệt hai nhóm nốt này.
CT: benign versus malignantCT phân biệt nốt phổi lành tính và ác tính
CalcificationVôi hóa
Diffuse, central, laminated or popcorn calcifications are benign patterns of calcification.
These types of calcification are seen in granulomatous disease and hamartomas.
All other patterns of calcification should not be regarded as a sign of benignity.Vôi hóa lan tỏa, ở trung tâm, dạng lớp đồng tâm hoặc dạng bỏng ngô là các kiểu vôi hóa gợi lành tính. Có thể gặp các kiểu này trong bệnh lý u hạt và u hamartoma. Các kiểu vôi hóa khác không được xem là dấu hiệu lành tính.
The exception to the rule above is when patients are known to have a primary tumor.
For instance the diffuse calcification pattern can be seen in patients with osteosarcoma or chondrosarcoma.
Similarly the central and popcorn pattern can be seen in patients with GI-tumors and patients who previously had chemotherapy.Ngoại lệ là bệnh nhân đã có u nguyên phát. Ví dụ, vôi hóa lan tỏa có thể gặp ở người mắc sarcôm xương hoặc sarcôm sụn. Vôi hóa trung tâm và dạng bỏng ngô cũng có thể thấy ở người có u đường tiêu hóa hoặc từng hóa trị.
Xem hình gốc (EN)
Relationship between SPN-size and chance of malignancy in patients with high risk for lung cancerMối liên quan giữa kích thước nốt phổi đơn độc và khả năng ác tính ở người có nguy cơ ung thư phổi cao
SizeKích thước
A solitary pulmonary nodule (SPN) is defined as a single intraparenchymal lesion less than 3 cm in size and not associated with atelectasis or lymphadenopathy.
A lesion greater than 3 cm in diameter is called a mass.
This distinction is made, because lesions greater than 3 cm are usually malignant, while smaller lesions can be either benign or malignant.Nốt phổi đơn độc (SPN) là một tổn thương đơn lẻ trong nhu mô phổi dưới 3 cm, không kèm xẹp phổi hoặc hạch to. Tổn thương có đường kính trên 3 cm được gọi là khối. Các khối trên 3 cm thường ác tính, trong khi tổn thương nhỏ hơn có thể lành hoặc ác tính.
Swensen et al studied the relationship between the size of a SPN and the chance of malignancy in a cohort at high risk for lung cancer (1).
Their findings are listed in the table on the left.
They concluded that benign nodule detection rate is high, especially if lesions are small.
Of the over 2000 nodules that were less than 4 mm in size, none was malignant. Swensen và cộng sự nghiên cứu mối liên quan giữa kích thước nốt phổi đơn độc và khả năng ác tính ở nhóm nguy cơ ung thư phổi cao (1). Bảng bên trái trình bày kết quả. Các tác giả nhận thấy tỷ lệ phát hiện nốt lành tính cao, nhất là với nốt nhỏ. Trong hơn 2.000 nốt dưới 4 mm, không có nốt nào ác tính.
GrowthTăng kích thước
Comparison with prior imaging studies is often the most useful procedure to determine the importance of the finding of a SPN, since stability over 2 years is highly associated with benignity.So sánh với các lần chụp trước thường hữu ích nhất để đánh giá ý nghĩa của một nốt phổi đơn độc. Nốt ổn định trong 2 năm có nhiều khả năng lành tính.
Transverse image (left) and coronal reconstruction (right)Three-dimensional ratio = transverse dimension : vertical dimensionẢnh mặt phẳng ngang (trái) và tái tạo mặt phẳng đứng ngang (phải). Tỷ số ba chiều bằng kích thước ngang chia cho kích thước dọc.
ShapeHình dạng
Japanese screening studies showed that a polygonal shape and a three-dimensional ratio > 1.78 was a sign of benignity (2,3).
A polygonal shape means that the lesion has multiple facets (multi-sided).
A peripheral subpleural location was also a sign of benignity in this study.Các nghiên cứu sàng lọc ở Nhật Bản cho thấy nốt có hình đa giác và tỷ số ba chiều > 1,78 gợi lành tính (2, 3). Nốt hình đa giác có nhiều mặt. Vị trí ngoại vi dưới màng phổi cũng là dấu hiệu gợi lành tính trong nghiên cứu này.
The three-dimensional ratio is measured by obtaining the maximal transverse dimension and dividing it by the maximal vertical dimension.
A large three-dimensional ratio indicates that the lesion is relatively flat, which is a benign sign.Tính tỷ số ba chiều bằng cách chia kích thước ngang lớn nhất cho kích thước dọc lớn nhất. Tỷ số lớn cho thấy tổn thương tương đối dẹt, một dấu hiệu gợi lành tính.
Corona radiata sign in a malignant lesion with spiculation at the margin.Dấu hiệu corona radiata ở tổn thương ác tính, với các tua gai tỏa ra từ bờ.
MarginĐặc điểm bờ nốt
- Corona radiata sign - highly associated with malignancy (figure)Dấu hiệu corona radiata (hình), rất gợi ác tính.
- Lobulated or scalloped margins - intermediate probabilityBờ nhiều múi hoặc khía lượn sóng, khả năng ác tính ở mức trung gian.
- Smooth margins - more likely benign unless metastatic in origin Bờ nhẵn, thường gợi lành tính, trừ khi là di căn.
Air bronchogram sign seen inDấu hiệu phế quản hơi trong tổn thương. [Chú thích gốc bị khuyết phần cuối.]
Air Bronchogram signDấu hiệu phế quản hơi
Recent studies have showed that an air bronchogram is more commonly seen in malignant pulmonary nodules.
It is most commonly seen in BAC (bronchoalveolar cell carcinoma) and adenocarcinoma.Các nghiên cứu được dẫn trong bài cho thấy dấu hiệu phế quản hơi thường gặp hơn ở nốt phổi ác tính. Dấu hiệu thường thấy nhất trong ung thư biểu mô tiểu phế quản–phế nang (BAC, thuật ngữ dùng trong bài gốc) và ung thư biểu mô tuyến.
The case on the left shows an airbronchogram seen as a linear lucency (broad arrow) and as a more cystic lucency (small arrow) due to the fact that the bronchus is seen en face.Ca bên trái có dấu hiệu phế quản hơi dạng dải sáng (mũi tên lớn) và dạng sáng tròn giống nang (mũi tên nhỏ). Hình dạng tròn do phế quản được nhìn theo mặt cắt ngang.
On the left two solitary pulmonary nodules.
Based upon the morphology, which lesion has the most malignant features?Bên trái là hai nốt phổi đơn độc. Dựa vào hình thái, tổn thương nào có nhiều dấu hiệu gợi ác tính hơn?
The lesion on the far left has a spicuated margin and has lucencies within it.
The lesion next to it is lobulated in contour and has some spicules radiating to the pleura.
It is however homogeneous in attenuation.
Based on these findings we should be most concerned that the lesion on the far left is malignant.
It proved to be an adenocarninoma, while the other one was a fungal infection.
The lucencies and frank air bronchograms should not mislead you in thinking that it probably is infection.
Tổn thương ngoài cùng bên trái có bờ tua gai và các vùng sáng bên trong. Tổn thương kế bên có bờ nhiều múi, một số tua gai hướng về phía màng phổi và tỷ trọng đồng nhất.
Các dấu hiệu này khiến tổn thương ngoài cùng bên trái đáng nghi ác tính hơn. Kết quả xác định đó là ung thư biểu mô tuyến, còn tổn thương bên cạnh là nhiễm nấm.
Các vùng sáng và hình phế quản hơi rõ bên trong nốt có thể gặp trong u ác tính và dễ khiến người đọc nhầm với nhiễm trùng.
Partly solid nodule containing ground-glass component most likely to be malignantNốt bán đặc có thành phần kính mờ là nhóm có khả năng ác tính cao nhất trong nghiên cứu được dẫn.
Solid and Ground-glass componentsThành phần đặc và kính mờ
Another result from screening studies is that nodules containing a ground-glass component are more likely to be malignant (5).
Các nghiên cứu sàng lọc còn ghi nhận nốt có thành phần kính mờ có khả năng ác tính cao hơn (5).
- Partly solid lesions with ground-glass components had a malignancy rate of 63%.Tổn thương bán đặc có thành phần kính mờ có tỷ lệ ác tính 63%.
- Nonsolid - only ground-glass lesions had a malignancy rate of 18%.Tổn thương hoàn toàn kính mờ có tỷ lệ ác tính 18%.
- Only solid lesions had a malignancy rate of only 7%.Tổn thương hoàn toàn đặc có tỷ lệ ác tính 7%.
LEFT: 1 in 5 malignantRIGHT: 2 in 3 malignantTrái, 1 trong 5 nốt ác tính. Phải, 2 trong 3 nốt ác tính.
On the far left a lesion that only has a ground-glass appearance and next to it a lesion that has both ground-glass and solid components.
The likelihood of malignancy is 1:5 for the lesion on the far left and 2:3 for the lesion with both ground-glass and solid components.Ngoài cùng bên trái là tổn thương kính mờ thuần túy. Bên cạnh là tổn thương có cả thành phần kính mờ và thành phần đặc. Khả năng ác tính lần lượt là 1/5 và 2/3.
Baseline scan and scans after contrast enhancement. Benign lesion withẢnh trước và sau tiêm thuốc cản quang của một tổn thương lành tính. [Chú thích gốc bị khuyết phần cuối.]
Contrast enhancementMức ngấm thuốc cản quang
Contrast enhancement less than 15 HU has a very high predictive value for benignity (99%).
After a baseline scan, 4 consecutive scans at 1 minute interval are performed.
This applies only for nodules with the following selection criteria:Mức tăng tỷ trọng sau tiêm dưới 15 HU có giá trị dự báo lành tính rất cao (99%). Sau lần chụp trước tiêm, thực hiện 4 lần chụp liên tiếp cách nhau 1 phút. Cách đánh giá này chỉ áp dụng với nốt đáp ứng các tiêu chí sau:
- Nodule > 5mm Nốt > 5 mm
- Relatively spherical Hình gần cầu
- Homogeneous, no necrosis, fat or calcification Đồng nhất, không hoại tử, không có mỡ hoặc vôi hóa
- No motion or beam hardening artifacts Không có ảnh giả do chuyển động hoặc do cứng chùm tia
PET-CT: benign versus malignantPET/CT phân biệt nốt phổi lành tính và ác tính
False negative PET in a patient with adenocarcinoma. Activity is not sufficient for the diagnosis malignancy.PET âm tính giả ở bệnh nhân ung thư biểu mô tuyến. Mức hoạt độ chưa đủ để kết luận ác tính trên PET.
PET-CT plays an increasingly important role in the evaluation of solitary nodules.PET/CT ngày càng có vai trò trong đánh giá nốt phổi đơn độc.
When you perform PET-CT, you have to realize the following:Khi diễn giải PET/CT, cần lưu ý các điểm sau:
- PET has a very high sensitivity 95%, but a lesser specificity of only 81% PET có độ nhạy cao (95%) nhưng độ đặc hiệu thấp hơn (81%).
- PET is false positive in granulomatous disease PET có thể dương tính giả trong bệnh lý u hạt.
- PET is usually false negative in size PET thường âm tính giả liên quan đến kích thước tổn thương. [Câu gốc không nêu ngưỡng kích thước.]
With these specificity numbers, there will be false positives in about 20%, depending on the background prevalence of granulomatous disease.
On the left a patient with an adenocarcinoma, that was not hypermetabolic on the PET, so it is a false negative PET.Với độ đặc hiệu này, tỷ lệ dương tính giả khoảng 20%, tùy tỷ lệ lưu hành bệnh lý u hạt. Bệnh nhân bên trái có ung thư biểu mô tuyến nhưng tổn thương không tăng chuyển hóa trên PET. Đây là một trường hợp PET âm tính giả.
ConclusionKết luận
In the differentiation of benign versus malignant solitary pulmonary nodules nowadays new imaging features have to be added.
We especially have to look for the presence of areas of ground-glass opacity, air bronchograms or cavities and the three-dimensional ratios of a lesion.Khi phân biệt nốt phổi đơn độc lành tính với ác tính, cần xem thêm các dấu hiệu hình ảnh như thành phần kính mờ, phế quản hơi, hang và tỷ số ba chiều của tổn thương.
With the increasingly important role of PET-CT, we have to be aware of the accuracy of PET-CT and we should have an idea about the prevalence of infectious and non-infectious granulomatous disease in the area that we practice.Khi sử dụng PET/CT để đánh giá nốt phổi, cần biết độ chính xác của phương pháp và tỷ lệ lưu hành bệnh lý u hạt do nhiễm trùng hoặc không nhiễm trùng tại địa phương.
Charity
Hoạt động từ thiện
All the profits of the Radiology Assistant go to Medical Action Myanmar which is run by Dr. Nini Tun and Dr. Frank Smithuis sr, who is a professor at Oxford university and happens to be the brother of Robin Smithuis.Toàn bộ lợi nhuận của Radiology Assistant được chuyển cho Medical Action Myanmar, do bác sĩ Nini Tun và bác sĩ Frank Smithuis Sr. điều hành. Frank Smithuis Sr. là giáo sư tại Đại học Oxford và là anh em ruột của Robin Smithuis.
Click here to watch the video of Medical Action Myanmar and if you like the Radiology Assistant, please support Medical Action Myanmar with a small gift.Bấm để xem video về Medical Action Myanmar. Nếu thấy Radiology Assistant hữu ích, bạn có thể đóng góp cho Medical Action Myanmar.
ReferencesTài liệu tham khảo
-
CT Screening for Lung Cancer: Five-year Prospective Experience
Sàng lọc ung thư phổi bằng CT: kết quả nghiên cứu tiến cứu trong 5 năm
Stephen J. Swensen et al
Radiology 2005;235:259-265.
Stephen J. Swensen và cộng sự -
Indeterminate Solitary Pulmonary Nodules Revealed at Population-Based CT Screening of the Lung: Using First Follow-Up Diagnostic CT to Differentiate Benign and Malignant Lesions
Nốt phổi đơn độc chưa xác định phát hiện khi sàng lọc phổi bằng CT trong cộng đồng: sử dụng CT chẩn đoán lần theo dõi đầu tiên để phân biệt tổn thương lành và ác tính
Shodayu Takashima et al.
AJR 2003; 180:1255-1263
Shodayu Takashima và cộng sự -
Small Solitary Pulmonary Nodules (1 cm) Detected at Population-Based CT Screening for Lung Cancer: Reliable High-Resolution CT Features of Benign Lesions
Nốt phổi đơn độc nhỏ (1 cm) phát hiện khi sàng lọc ung thư phổi bằng CT trong cộng đồng: các dấu hiệu HRCT đáng tin cậy của tổn thương lành tính
Shodayu Takashima et al.
AJR 2003; 180:955-964
Shodayu Takashima và cộng sự -
CT Screening for Lung Cancer Frequency and Significance of Part-Solid and Nonsolid Nodules
Sàng lọc ung thư phổi bằng CT: tần suất và ý nghĩa của nốt bán đặc và nốt không đặc
Claudia I. Henschke et al
AJR 2002; 178:1053-1057
Claudia I. Henschke và cộng sự

